Diş implantı nedir, kimler için uygundur?

İmplant kelimesi çoğu insanın kafasında "takma diş" olarak canlanıyor. Oysa implantın kendisi görünen bir diş değil; çene kemiğine yerleştirilen, kaybedilen dişin kökünün işini üstlenen küçük bir titanyum vidadır. Gördüğünüz diş, onun üzerine sonradan takılan ayrı bir parçadır.

Bu ayrım önemli, çünkü tedavinin neden tek seferde bitmediğini açıklayan şey tam olarak bu.

Üç parçadan oluşur

• İmplant vidası — çene kemiğine yerleştirilen, dişin kökü yerine geçen titanyum parça
• Abutment (bağlantı parçası) — vidayı üstteki dişe bağlayan ara eleman
• Üst yapı — dışarıdan görünen kron, köprü ya da protez

Kullanılan vidaların markası da rastgele seçilmiyor. Straumann, Nobel Biocare ve Osstem gibi uzun süredir kullanılan markaların arkasında yıllara yayılan klinik takip verisi var. Hekiminizin hangi markayı neden seçtiğini sorma hakkınız var; ciddi bir klinik bu soruyu memnuniyetle yanıtlar.

Neden hemen bitmiyor?

Vida yerleştirildikten sonra kemiğin implantı kavraması gerekir. Bu biyolojik bir süreçtir ve aceleye getirilemez; kemik hücrelerinin titanyum yüzeyle bütünleşmesi zaman alır. Bu dönemde implantın üzerine tam yük binmemesi istenir.

Pratikte bu, çoğu hasta için iki ayrı ziyaret demek. İlk ziyarette implant yerleştirilir; cerrahi işlemin kendisi genellikle on beş dakika ile iki saat arasında sürer ve bu ziyaret için üç gecelik bir konaklama planlanır. İyileşme dönemini kendi ülkenizde geçirir, ikinci ziyarette üst yapınızı taktırırsınız.

İyileşmenin ne kadar süreceği kişiden kişiye ciddi biçimde değişir: kemiğin yoğunluğu, implantın konumu, sigara kullanımı ve genel sağlık durumu bu süreyi etkiler. Size özel takvimi hekiminiz belirler.

Herkese uygun mu?

Hayır — ve bunu açıkça söyleyen bir klinik iyi bir işarettir. İmplantın tutunabilmesi için yeterli kemik hacmi gerekir. Diş uzun süre önce çekildiyse o bölgedeki kemik zamanla erimiş olabilir. Bu her zaman engel değildir; kemik grefti ya da farklı implant teknikleriyle çözülebilen bir durumdur, ama ek bir aşama demektir.

• Tedavi edilmemiş diş eti hastalığı önce çözülmelidir
• Kontrolsüz diyabet iyileşmeyi olumsuz etkiler
• Sigara, implant kaybı riskini belirgin biçimde artırır
• Çene gelişimi tamamlanmamış genç hastalarda beklenir

İmplant mı, köprü mü?

Tek diş eksikliğinde karşınıza çıkacak ikinci seçenek köprüdür. Köprü, eksik dişin iki yanındaki dişlerin küçültülüp üzerlerine üç birimlik bir yapı oturtulmasıyla yapılır. Daha hızlıdır, cerrahi gerektirmez ve iyileşme beklenmez.

Bedeli ise komşu dişlerdir. O iki diş sağlamsa bile küçültülür ve bir daha eski hâline dönmez. İmplantın en büyük üstünlüğü budur: yanındaki dişlere dokunmaz.

İkinci fark kemikte görülür. Diş kökü kemiği uyarır; kök yoksa kemik zamanla erir. İmplant bu uyarıyı sürdürdüğü için bölgedeki kemik hacmini korumaya yardımcı olur. Köprünün altındaki boşlukta ise erime devam eder ve yıllar içinde diş etinde görünür bir çöküntü oluşabilir.

Köprü her zaman kötü bir seçim değildir. Komşu dişlerde zaten büyük dolgu ya da kron varsa, bu dişleri küçültmenin ek bir kaybı olmaz; köprü o vakada makul ve ekonomik bir çözümdür.

İşlem günü nasıl geçer?

Çoğu hastanın beklentisi gerçekte olandan daha ağırdır. İşlem lokal anestezi altında yapılır; yani uyanıksınızdır ama bölge tamamen uyuşuktur. Basınç hissedebilirsiniz, ağrı hissetmezsiniz.

Tek implant için koltukta geçirilen süre genellikle on beş dakika ile bir saat arasındadır. Birden fazla implant ya da eş zamanlı greft varsa bu süre iki saate kadar çıkabilir. İşlem bittikten sonra aynı gün otelinize dönersiniz.

İlk kırk sekiz saatte şişlik ve hafif morarma olağandır; buz uygulaması ve hekiminizin verdiği ağrı kesici yeterli olur. O günlerde sıcak içeceklerden, sigaradan ve bölgeyi zorlayan çiğnemeden kaçınmanız istenir.

İmplant ne kadar dayanır?

İki ayrı parçadan söz ettiğimizi hatırlayın. Kemiğe yerleşen titanyum vida, düzgün bakıldığında onlarca yıl yerinde kalabilir; zigomatik implantlarda klinik çalışmalar yirmi yılın üzerinde kullanım süresi bildiriyor. Üzerindeki kron ise bir aşınma parçasıdır ve zamanla yenilenmesi gerekebilir.

İmplantın ömrünü kısaltan asıl etken çürük değildir, çünkü titanyum çürümez. Asıl risk implant çevresindeki diş eti ve kemikte gelişen iltihaptır. Bu tablo doğal dişteki diş eti hastalığına benzer ve aynı şeyle önlenir: düzenli ara yüz temizliği ve altı aylık profesyonel kontroller.

Sigara bu tablodaki en belirleyici tek etkendir. İmplant kaybı riskini artırdığı için hekimler tedavi öncesinde ve iyileşme boyunca bırakmanızı ya da en azından azaltmanızı ister.