Kaplamalar ve veneerler nasıl korunur?

Porselen çürümez. Bu doğru — ama eksik. Kaplamanın altında hâlâ sizin doğal dişiniz var ve kaplamanın diş etiyle buluştuğu sınır bölgesi, bakteri plağının en rahat biriktiği yerlerden biri. Kaplamalı bir dişin başına gelen sorunların çoğu porselenden değil, bu sınırdan başlar.

Günlük bakımda değişen tek şey

Fırçalama rutininiz aynı kalır: yumuşak fırça, günde iki kez, iki dakika. Değişen kısım ara yüz temizliğidir; kaplamalı dişlerde bunu ihmal etmek daha pahalıya mal olur.

• Diş ipi ya da arayüz fırçasını günde bir kez kullanın — özellikle kaplama sınırlarında
• Köprü varsa süperfloss veya ağız duşu bu bölgeyi temizlemeyi kolaylaştırır
• Aşındırıcı, "beyazlatıcı" macunlardan kaçının; porselenin parlaklığını zamanla matlaştırır
• Diş etinde kanama başlarsa bunu normalleştirmeyin, değerlendirilmesi gerekir

Kaçınılması gerekenler

Porselen sert ama kırılgandır: baskıya iyi dayanır, ani darbeye dayanmaz. Bu yüzden dişleriniz alet olarak kullanılmamalı. Buz çiğnemek, sert kabuklu yemişleri dişle kırmak, şişe açmak ya da ipliği dişle koparmak kaplamalarda çatlağa yol açabilen alışkanlıklardır.

Uykuda diş sıkma ya da gıcırdatma varsa gece plağı kullanmak önemlidir. Bu alışkanlık gece boyunca kaplamaların üzerine sürekli ve kontrolsüz bir yük bindirir; plak o yükü dağıtır. Kaplamaların ömrünü kısaltan en sinsi etken budur.

İlk haftalarda sıcak ve soğuğa karşı geçici hassasiyet olağandır ve genellikle birkaç hafta içinde geçer. Aylar sonra başlayan ya da artarak süren bir hassasiyet farklı bir şeye işaret eder; bekletmeden bildirilmelidir.

Kontroller

Tedavi yurt dışında yapıldıysa rutin kontrolleri kendi ülkenizde yaptırabilirsiniz. Bunun için tedavi kayıtlarınızı, kullanılan malzemelerin bilgisini ve röntgenlerinizi yanınızda bulundurun — kendi diş hekiminiz bu belgelerle çalışabilir.

Altı ayda bir profesyonel temizlik, kaplama sınırlarında biriken ve fırçayla çıkmayan sert plağı almanın tek yoludur. On ile on beş yıllık kullanım ömrü rakamları, bu bakımı yapan hastalar için geçerlidir.

Doğru fırça ve doğru macun

Sert fırça daha iyi temizlemez; yalnızca diş etini geriletir. Kaplamalı ağızda bunun bedeli daha yüksektir çünkü çekilen diş eti kaplamanın kenarını açığa çıkarır ve o çizgi görünür hâle gelir. Yumuşak fırça yeterlidir.

Elektrikli fırçalar, özellikle basınç uyarısı olan modeller, çoğu hastada elle fırçalamaya göre daha tutarlı sonuç veriyor — çünkü asıl sorun süre ve basınç kontrolüdür.

Macunda bakılacak şey aşındırıcılık düzeyidir. "Beyazlatıcı" etiketli macunların çoğu etkisini kimyasal yolla değil, aşındırarak gösterir. Porselen zaten beyazlamaz; bu macunlar yalnızca yüzey cilasını zamanla matlaştırır.

Ne zaman hekime gitmeli?

Bazı belirtiler beklemeye gelmez. Kaplama ile ilgili sorunların çoğu erken fark edildiğinde basit bir müdahaleyle çözülür; geciktiğinde altındaki diş de riske girer.

• Kaplamada oynama ya da ısırırken his değişikliği
• Kaplama kenarında takılan diş ipi — kenar bozulmuş olabilir
• Sınır bölgesinde koyulaşma ya da gri bir çizgi
• Aylar sonra başlayan ya da artan hassasiyet
• Diş etinde geçmeyen kızarıklık, şişlik ya da kanama
• Porselende görünür çatlak ya da kopma

Tedaviniz yurt dışında yapıldıysa bu belirtilerden birini fark ettiğinizde önce fotoğraf çekin ve danışmanınıza iletin. Çoğu durum uzaktan değerlendirilip yönlendirilebilir; her sorun için seyahat etmek gerekmez.

Gece plağı: en çok atlanan öneri

Uykuda diş sıkma çoğu insanda fark edilmeden sürer. Belirtileri sabah çene yorgunluğu, şakak bölgesinde baş ağrısı ya da uykudan uyandıran çene sıkışması olabilir. Partneriniz gıcırdatma sesini duyuyorsa bu en net göstergedir.

Bu alışkanlık kaplamalar üzerinde gece boyunca süren, çiğnemeden çok daha yüksek ve kontrolsüz bir yük oluşturur. Kırılan restorasyonların önemli bir kısmının arkasında bu vardır — kaza değil, biriken yorgunluk.

Gece plağı ucuz, basit ve tamamen geri dönüşü olan bir önlemdir. Yeni yaptırdığınız bir restorasyonu korumanın en düşük maliyetli yolu budur; hekiminiz öneriyorsa ciddiye alın.